Google втратив мене, і це не сталося саме по собі.

Ruim twintig jaar, één knop

Vandaag heb ik mijn Google account verwijderd. Niet gepauzeerd, niet opgeschoond, niet even op een laag pitje gezet, maar verwijderd. Wie nu denkt dat dit een kwestie van drie klikken is, heeft het nooit geprobeerd. Ik gebruikte dat account sinds de dag dat Gmail beschikbaar kwam, 1 april 2004, toen half internet nog dacht dat het een grap was. Gebruiker van dag één dus, en dat zeg ik met de licht misplaatste trots van iemand die ooit vooraan stond bij een band die later tegenviel. Ruim tweeëntwintig jaar aan mail, foto’s, routes, zoekopdrachten en vergeten wachtwoorden hing aan dat ene account. Wat de gevolgen zijn, kan ik nog niet helemaal overzien. Ergens bestaat vast een dienst waar ik ooit met één klik op ‘Inloggen met Google’ naar binnen ben gewandeld en waar ik nu voorgoed buiten sta. Dat is een beer op de weg. Maar wie beren op de weg wil zien, zal ze ook vinden. Dus ik heb het gedaan. Het bewijs staat op de foto bij dit stuk: een vrolijk getekende blauwe rolcontainer waar mijn digitale leven nog net bovenuit steekt. Zelden zag een afscheid er zo opgewekt uit. Hoe ik bij dat scherm terechtkwam is een verhaal op zich, want Google bleek minder goed in loslaten dan ik had gehoopt.

“Wie beren op de weg zoekt, moet niet verbaasd zijn als er een hele familie staat te wachten.”

Alles goed gedaan, verkeerde volgorde

Ik moet iets bekennen: ik heb het wel verkeerd gedaan. Niet het besluit, maar de volgorde. In mijn enthousiasme heb ik eerst alles opgeruimd wat naar Google rook. Mijn telefoon ging de deur uit. De computers draaien inmiddels allemaal op Linux. De tablets zijn gereset, zodat ik daar nergens meer op stond. En in mijn broekzak zit nu een Jolla Phone met Sailfish OS, een Fins besturingssysteem waarvan de meeste mensen het bestaan pas ontdekken wanneer ik erover begin. Het voelde als een grote voorjaarsschoonmaak. Elk apparaat schoon, elk spoor gewist, ik fluitend door het huis. Pas daarna wilde ik het account zelf opheffen, als feestelijke laatste handeling. Dat is ongeveer zoiets als eerst al je sleutels inleveren en dan bedenken dat binnen het gas nog aanstaat. Want Google wil natuurlijk zeker weten dat jij het bent. En alles waarmee ik dat had kunnen bewijzen, had ik zojuist zorgvuldig gewist of weggedaan. Voor wie hetzelfde overweegt, hier de les in één zin: hef eerst het account op en ruim daarna pas je apparaten op.

“Ik had alle bruggen keurig verbrand en stond toen nog aan de verkeerde kant van de rivier.”

Zeven dagen en een passkey

Google besloot namelijk het volgende. Omdat ik nergens langer dan zeven dagen was ingelogd, mocht ik niet meer bij de beveiligingsinstellingen van mijn eigen account. Lees die zin gerust nog een keer. De instellingen, en daarmee de knop ‘Account verwijderen’, bleven op slot. Er was één uitweg: een passkey, een digitale sleutel die op je eigen apparaat staat opgeslagen. Die had ik ook gehad. Op de apparaten die ik zojuist had gereset en opnieuw geïnstalleerd. Wat volgde was een strijd om de toegang tot mijn eigen instellingen, en daarmee om het recht om te mogen vertrekken. Nu begrijp ik de gedachte erachter heus wel. Niemand wil dat een inbreker vanaf een vreemde laptop andermans account kan wissen. Toch valt op hoe soepel alles verloopt zolang je iets aanmaakt, koppelt of afsluit, en hoe stroperig het wordt zodra je weg wilt. Ontwerpers hebben daar een naam voor: dark patterns, ontwerpkeuzes die je onopvallend de kant op duwen die het bedrijf het beste uitkomt. Dark patterns much? Bij een escaperoom weet je tenminste vooraf dat je een uur kwijt bent.

“Binnenkomen is een draaideur, vertrekken is een escaperoom.”

Verwijderd, met een achterdeur

Maar vandaag is het gelukt. Google meldt mij dat mijn account en alle bijbehorende gegevens zijn verwijderd. Direct daaronder staat een vriendelijke knop: account herstellen. Mocht ik mij bedenken, dan kunnen en willen ze het zo weer voor mij reactiveren. Het is het digitale equivalent van een ex die bij het afscheid meldt dat de sleutel nog onder de mat ligt. Of werkelijk alles weg is, of nog weggaat, weet ik eerlijk gezegd niet. Ik vermoed dat ik de komende maand onafgebroken de vraag krijg of ik het wel zeker weet. En in de reservekopieën van Google zal ik vast nog enige tijd voortbestaan, als een soort digitale geest op zolder. Daar kan ik mee leven. De stap is gezet en dat telt. Wat rest is LinkedIn, het enige platform waar ik nog te vinden ben, en ja, ik zie de ironie van dit stuk op deze plek. Ook dat is tijdelijk. Zodra Maindeck echt tractie heeft, verlaat ik ook LinkedIn. Tot die tijd blijf ik hier gewoon schrijven, dus je bent nog niet van mij af.

“Google zegt dat ik niet meer besta. Voor de zekerheid houden ze wel een stoel voor mij vrij.”

Поки що

Uit onderzoek, dat van mij en dat van anderen, blijkt steeds hetzelfde. We vinden privacy en digitale onafhankelijkheid allemaal belangrijk, en vervolgens doen we niets. We knikken bij elk artikel over datahonger, zuchten even en klikken daarna op ‘Alles accepteren’. Ik was daar zelf jarenlang bijzonder goed in. Maar dat knagende gevoel dat er iets moet gebeuren is geen ruis, het is een signaal. En een signaal verdient actie, geen sluimerknop. Is mijn vertrek een grote daad? Welnee. Google merkt er niets van en de wereld draait gewoon door. Toch ben ik stiekem trots dat mijn daden nu mijn woorden ondersteunen. Want verandering begint bij jezelf. Daarvoor wacht je niet tot je nationale of Europese overheid je vertelt dat je het moet doen. Je hoeft ook niet alles tegelijk weg te gooien, en zeker niet in mijn volgorde. Begin met één dienst, één alternatief, één knop. En laat je vooral niet in slaap sussen door de gedachte dat het toch geen zin heeft.

“Verandering begint bij jezelf, en soms bij de knop die ze het liefst voor je verstoppen.”

Залишка в? дпов? дь