Heuvels en dalen: mijn Reis weg van Big Tech
Ik neem je mee op mijn avontuur om over te stappen van Big Tech software naar betrouwbaardere, Europese of open source alternatieven. Ik deel mijn ervaringen openhartig met je: de successen, tegenvallers en uitdagingen. Onderweg kom ik allerlei obstakels tegen, zoals hardware die niet werkt, diensten die geld kosten en onbegrip van mensen om me heen. Ik zal alles met je delen, zodat jij mee kunt leren en genieten van deze reis. Kom mee!
Grotendeels los
Als ik eerlijk kijk naar mijn dagelijkse digitale leven, dan ben ik inmiddels grotendeels los van Big Tech. Niet ideologisch los, maar praktisch los. Het merendeel van wat ik gebruik draait niet meer op Amerikaanse infrastructuur of diensten. Mijn laptops draaien volledig op Linux en bestaan uitsluitend uit open source componenten. Microsoft 365 is vervangen door Nextcloud in combinatie met LibreOffice. Mijn persoonlijke mail loopt via Proton en mijn zakelijke mail via een Nederlandse aanbieder. Waar ik vroeger zonder nadenken Google gebruikte voor authenticatie, werk ik nu met onafhankelijke accounts.
Tegelijkertijd ben ik niet dogmatisch. Er zijn nog een paar ankers die mij binden aan de Verenigde Staten. Mijn PlayStation, 1Password, ChatGPT en mijn Samsung telefoon die nog op Android draait. Voor alle vier zijn er plannen. Sommige concreet, andere nog vaag. Dat is prima. Dit traject is geen sprint en ook geen zuivering. Het is een aaneenschakeling van bewuste keuzes, gemaakt op momenten dat ze relevant worden.
“Digitale onafhankelijkheid is geen staat van zijn maar een voortdurend besluit.”
Wat ik heb vervangen
Onderstaand overzicht laat zien wat ik heb losgelaten, wat daarvoor in de plaats is gekomen en wat dat mij heeft gekost aan geld, tijd en mentale flexibiliteit.
| Ik had | Ik heb | Kosten, moeite en realiteit |
|---|---|---|
| Microsoft Windows | Linux Fedora Kinoite | Mijn laptops zijn ontworpen voor Windows en dat merk je. Niet alles werkte direct. Met name hardware specifieke functies vroegen om zoeken, lezen en experimenteren. Met hulp van documentatie en forums kreeg ik vrijwel alles werkend. Wat uiteindelijk niet werkte bleek vooral glimmende luxe. Een stylus voor het touchscreen bijvoorbeeld, leuk maar nauwelijks gebruikt. Wat ik ervoor terugkreeg is controle. De interface volledig naar mijn hand zetten bleek verrassend eenvoudig. Gewoon klikken. Bij toekomstige laptops wordt Linux ondersteuning een expliciet selectiecriterium. Ik raad iedereen deze overstap aan. Niet alleen om ethische redenen maar ook simpelweg omdat mijn laptops veel leukere en veel efficiëntere apparaten zijn nu. Eigenlijk is het heel gek dat een laptop wordt gebouwd met alleen Windows in gedachten. Alsof de autofabrikant bepaalt dat jij bij Shell moet gaan tanken….. |
| Microsoft 365 | Nextcloud en LibreOffice | Microsoft 365 bundelt opslag, samenwerking, communicatie en kantoorsoftware in één product. Nextcloud doet dat modulair. Bestandssynchronisatie, delen, agenda’s, teleconferencing, projectmanagement en notities zitten erin. E mail niet. Die moet je zelf regelen. Ik draai trouwens twee omgevingen. Een zakelijke Nextcloud bij Hetzner voor vijf euro per maand voor ongeveer vijf gebruikers, volledig beheerd. Daarnaast een eigen Nextcloud op een gehuurde server van dertig euro per maand. Daarop draaien ook Keycloak voor Single Sign On, GitLab voor code, Signaling voor betere videokwaliteit en Bitwarden voor wachtwoorden. Alles uitgerold via één Docker configuratie met externe dataopslag. Onderhoud bestaat vooral uit updates. LibreOffice vervangt Word en Excel prima, al verwacht de wereld nog steeds Microsoft bestanden. Die kan ik leveren, maar ik kies steeds vaker voor open formaten. |
| O365 mail | Soverin | Voor drie euro vijfentwintig per maand krijg ik een technisch volwassen en ethisch sterke maildienst. Functioneel vergelijkbaar met O365 mail. Integratie met Nextcloud was handwerk maar eenvoudig. Authenticatie via eenmalige wachtwoorden verhoogt de veiligheid. Proton Mail heb ik getest. Zakelijk bleek dat minder geschikt omdat Proton feitelijk alleen goed werkt binnen de eigen applicaties. De Proton Mail Bridge bestaat, maar formele Linux ondersteuning ontbreekt. Dat is voor mij een harde eis. |
| Signal | Niet iedereen is meegegaan. Ik ben daadwerkelijk contacten kwijtgeraakt. Zelfs mijn eigen dochter bereik ik alleen nog via bellen of sms. Dat doet iets. Tegelijkertijd werkt Signal functioneel hetzelfde als WhatsApp, maar zonder structurele metadata analyse. Geen logboeken over wie wanneer hoe vaak met wie praat. Dat is geen detail, dat is het product. Ik schreef er eerder een aparte blog over: https://www.data-pro.nu/alleen-op-signal-over-principes-pijn-en-digitale-grenzen/ | |
| Gmail | Proton | Mijn Gmail account leeft nog slechts als technisch anker voor mijn Android telefoon. Mijn Proton account was snel aangemaakt en werkt prima via app en web. Het echte werk zit in het omzetten van accounts. Elke keer dat ik een dienst gebruik, controleer ik of mijn e mailadres al is aangepast. Zo niet, dan doe ik dat meteen. Dat kost tijd maar levert ook opschoning op. Verrassend veel diensten kon ik direct opzeggen omdat ik ze blijkbaar niet miste. |
| Social media | Fediverse en LinkedIn | Alles behalve LinkedIn is verdwenen. Geen Facebook, geen Instagram, geen Twitter. Ik heb een Mastodon account dat ik nauwelijks gebruik en eerlijk gezegd twijfel ik of ik daar behoefte aan heb. Het verdwijnen van de constante stroom verontwaardiging, negativiteit en geschreeuw voelt als winst. LinkedIn blijft, omdat ik daar zakelijk van afhankelijk ben voor opdrachten en zichtbaarheid. |
| Divers | Europese en open alternatieven | Zoeken doe ik met Ecosia. Taken en notities zitten in Nextcloud. Soms gebruik ik nog Todoist, maar steeds vaker vraag ik me af waarom. Eigenlijk wil ik gewoon een lijstje dat ik kan afstrepen en waar mijn vrouw af en toe ook wat op kan zetten. (om dat vervolgens te negeren want zelden leuke klusjes 😉)Veel schrijf ik tegenwoordig in .md bestanden: https://www.data-pro.nu/markdown-heeft-mijn-manier-van-schrijven-veranderd/ |
“Wat je vervangt ontdek je pas echt als je ermee moet werken.”
Wat dit leert
De grootste les tot nu toe is dat vrijwel elke kantoorfunctie van Big Tech ook in Europa te vinden is. Wat niet bestaat is de alles in één doos ervaring. Microsoft en Google verkopen integratie en voorspelbaarheid. Europese oplossingen verkopen vrijheid, verplaatsbaarheid en eigenaarschap. Dat betekent wel dat je zelf moet combineren en soms kennis moet inkopen.
Financieel is vergelijken lastig. Bij Big Tech betaal je per gebruiker voor een pakket. In Europa betaal je per dienst en integreer je zelf. Een zelf gehoste Nextcloud voor tien gebruikers kan voor dertig euro per maand draaien. Bij Microsoft zit je al snel rond de honderd euro. Maar zodra je een specialist moet inhuren, slinkt dat voordeel snel.
Voor zelfstandigen en het MKB zie ik vooral kansen. Ik heb dit pad zelf bewandeld met mijn bedrijven. Voor grote enterprise organisaties ligt het veel ingewikkelder. Europese alternatieven voor AWS en Azure bestaan niet. Daar missen we tijd, schaal en vooral lef. Jarenlang draaide alles om efficiëntie en uitbesteden. Specialisten verdwenen. Als we werkelijk digitaal souverein willen zijn in onze tooling, zullen we die kennis opnieuw moeten waarderen. Als je ook wat breder naar keuzes wilt kijken dan alleen geld of alleen idealen, dan helpt deze denkoefening: https://www.data-pro.nu/een-nieuwe-driehoek-om-over-na-te-denken/
“De echte drempel zit niet in de software, maar in de manier waarop organisaties gewend zijn geraakt om keuzes uit te besteden.”
Voor nu
Dit is waar ik nu ben uitgekomen. Niet perfect. Niet af. Maar werkbaar en bewust. Volledig loskomen is moeilijk en misschien niet eens noodzakelijk. De kern draait inmiddels Europees en open. Dat was enkele jaren geleden nauwelijks voorstelbaar. Morgen kan alles weer anders zijn. Nieuwe tools. Nieuwe keuzes. Maar dit is voor nu mijn toekomst.
“Morgen kan het allemaal anders zijn. Maar dit is voor nu mijn toekomst.”
Ontdek meer van Data-Pro BV
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Nederlands